U bevindt zich hier: Spraakkunst Werkwoorden Zwakke werkwoorden  
 WERKWOORDEN
Zwakke werkwoorden
Sterke Werkwoorden
Werkwoordaccent
Valentie
 SPRAAKKUNST
Werkwoorden
Substantief
Adjectief
Voornaamwoorden
Voorzetsels
Bijwoorden
Voegwoorden

KONJUNKTIV II
 

De aanvoegende wijs heet in het Duits "Konjunktiv".

De vervoegingsuitgangen van de Konjunktiv II zijn "-te, -test, -te, -ten, -tet, -ten"




Overzicht

Algemene vervoeging
Bijzondere vervoeging
Vormen Konjunktiv II
Gebruik Konjunktiv II
Vervanging met "würde"



Algemene vervoeging

(loben)
ich lobte
du lobtest
er - sie - es lobte
   
wir lobten
ihr lobtet
sie lobten



Bijzondere vervoegingen

(sein) (haben) (werden)
ich wäre hätte würde
du wärest hättest würdest
er - sie - es wäre hätte würde
       
wir wären hätten würden
ihr wäret hättet würdet
sie wären hätten würden



 

Indien de stam van het werkwoord eindigt op een "d" of een "t", dan wordt voor de vervoegingsuitgang een "e" geplaatst.
Dit geldt ook voor de stam van een werkwoord die eindigt op "m" of "n", indien die letter voorafgegaan wordt door een andere medeklinker (met uitzondering van "l" en "r") .
 

-ten (retten) -den (anreden) -men (atmen) -nen (rechnen)
ich rettete redete an atmete rechnete
du rettetest redetest an atmetest rechnetest
er - sie - es rettete redete an atmete rechnete
         
wir retteten redeten an atmeten rechneten
ihr rettetet redetet an atmetet rechnetet
sie retteten redeten an atmeten rechneten



Vormen van Konjunktiv II

De aanvoegende wijs, Konjunktiv II, lijkt te wijzen op de onvoltooid verleden tijd, wijst echter geen tijden uit.

De Konjunktiv II kan wel op volgende manieren uitgedrukt worden.

1. Onvoltooide aanvoegende wijs: zie de tabellen hierboven.
2. Voltooide aanvoegende wijs: "haben"/"sein" in Konjunktiv II + voltooid deelwoord.
Voorbeeld: "ich wäre gefahren".
3. Toekomstgerichte aanvoegende wijs: "werden" in Konjuntiv II + infinitief.
Voorbeeld. "du würdest gehen".
4. Passieve aanvoegende wijs: "sein" in Konjuntiv II + voltooid deelwoord + "worden".
Voorbeeld: "er wäre gelobt worden".


Gebruik van Konjuntiv II

Irrealiteit:

Als uitdruk van dat, wat men zich voorstelt, wat men zich indenkt.
Voorbeelden:
"Ohne dich wäre es nicht passiert."
"Sie sagte, wenn sie Zeit hätte, käme sie."
"Er tat, als ob er krank wäre."



Verwarringen in de Konjuktiv I:

Het vermijden van verwarringen tussen Konjuntiv I en de aantonende wijs, onvoltooid tegenwoordige tijd.
Zie Konjunktiv I, vervanging door Konjunktiv II.



Twijfel:

Bij twijfel over een eerder bericht.
Voorbeelden:
"Er erklärte zwar, er hätte alles getan, aber ich glaube es nicht.."
"Es ist sehr zweifelhaft, dass er heute käme, wie er sagte."



Vervanging met "würde"-vorm

De Konjuntiv II kan vervangen worden door "würde" + infinitief.

Gesproken taal:

In de gesproken taal vervangt men vaak de Konjuntiv I met "würde" + infinitief.
Voorbeelden:

"Er sagt, er wohnte in Antwerpen."
-> "Er sagt, er würde in Antwerpen wohnen."

"Sie sähe keine anderen Möglichkeiten."
-> "Sie würde keine anderen Möglichkeiten sehen."


Geschreven taal:

In de geschreven taal mag de Konjuntiv II vervangen worden door "würde" + infinitief om een toekomstgerichte wijze weer te geven.
Voorbeeld:

"Wenn du morgen gingest, dann wäre es noch früh genug."
-> "Wenn du morgen gehen würdest, dann wäre es noch früh genug."



Misverstanden uit de weg ruimen, wanneer de Konjuntiv II overeenkomt met de aantonende wijs, onvoltooid verleden tijd. Dat is het geval voor alle regelmatige (zwakke) werkwoorden en voor de eerste en derde persoon meervoud van de onregelmatige (sterke) werkwoorden.
Voorbeelden:

"Ich lebte wohl, wenn ich mal reich wäre."
-> "Ich würde wohl leben, wenn ich mal reich wäre."

"Es ist dort wunderschön, sonst wohnten wir dort nicht."
-> "Es ist dort wunderschön, sonst würden wir dort nicht wohnen."

"Wenn Sie riefen, dann hörte ich es sicherlich."
-> "Wenn Sie rufen würden, dann hörte ich es sicherlich."
of -> "Wenn Sie riefen, dann würde ich es sicherlich hören."



Vele sterke werkwoorden hebben een Konjuntiv II "uit de oude doos". Deze vormen kan men met "würde" + infinitief vermijden.
Voorbeelden:

"Ich hülfe, wenn ich könnte."
-> "Ich würde helfen, wenn ich könnte."

"Er beföhle, wenn er Lust dazu hätte."
-> "Er würde befehlen, wenn er Lust dazu hätte."




 

Alle gegevens baseren zich op uitgaven van Duden en Bertelsmann. Verantwoordelijkheid voor layout: Sebastian Norbert Hope, Niedersachsen, Deutschland (zie contact).