U bevindt zich hier: Uitspraak  
UITSPRAAK
Gebruikte
symbolen

e: a: i: o:  lange klinkers zoals in het Nederlands.

a  korte "a" zoals in het Nederlands, maar scherper uitgesproken.

i  korte onbeklemtoonde "i", uitgesproken zoals in het Nederlands met gespreide lippen en vooraan in de mond.

ɪ  beklemtoonde korte klinker "i", uitgesproken zonder gespreide lippen en niet vooraan in de mondholte, een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank. (Deze uitspraak komt soms ook voor bij een onbeklemtoonde "i".)

ai  de geschreven tweeklank "ei" spreekt men uit als "ai".

u:  lang uitgesproken Nederlandse "oe" als in "koe".

u  kort uitgesproken Nederlandse "oe".

y:  lang uitgesproken Nederlandse "u". Geschreven is dit "ü".

y  kort uitgesproken Nederlandse "u". Geschreven is dit "ü".

ɛ:  lang uitgesproken als een lange vuile Nederlandse "ei" (de eind-"i" niet uitspreken). Dit komt bij de "ä" voor.

ɛ  kort uitgesproken Nederlandse "e" zoals in de Nederlandse woorden "weg, pech". Dit komt veel voor bij de geschreven Duitse "e" en bij de "ä".

ə  doffe "e" zoals in het Nederlands.

ø  uitgesproken als het Nederlandse "eu" in "beuk". Komt voor bij de geschreven "ö".

œ  uitgesproken als het Franse uitgesproken "eu" in "jeune, coeur". Komt voor bij de geschreven en kort uitgesproken "ö".

ɐ  een "r" op het einde van een woord of een lettergreep. Indien aan deze "r" een doffe "e" voorafgaat, valt deze "e" in de uitspraak weg. De uitspraak is een soort doffe "e" die zeer kort wordt uitgesproken en gebonden wordt aan de uitspraak van de vorige letter met een lichte toonverlaging.

r  een zeer rollende "r" die uitgesproken wordt achteraan tegen de keelholte, waarbij de tong achterwaarts geduwd wordt zodat de keelholte meer gesloten wordt.

kh ph th  een "k", "p" of "t" die aangeblazen wordt (geaspireerd) door er een "h" onmiddellijk erop uit te spreken. Dit gebeurt indien er een klinker op volgt, ook indien er een doffe "e" op volgt.

k p t  een "k", "p" of "t" uitgesproken zoals in het Nederlands, zonder aan te blazen. Dit gebeurt indien er geen klinker op volgt.

f, d, b  een "f", "d" of "b" uitgesproken zoals in het Nederlands. De "d" en "b" worden zoals in het Nederlands uitgesproken als een "t" en "p" op het einde van een woord of voor een medeklinker.

n  een "n" uitgesproken zoals in het Nederlands, maar langer aanhalen.

v  Elke geschreven "w" waarbij de bovenste snijtanden lichtjes op de onderlip worden geplaatst en een Nederlandse "v" uitgesproken wordt die enigszins overneigt naar een "w". Een zuivere "w"-uitspraak is echter geen fout, men vermijdt het echter best.

ʃ  Elke geschreven "sch" wordt uitgesproken zoals in het Franse woorden "chemin, chat".

ŋ  een "ng" zoals in het Nederlandse “lang”

ç  een "ch" zoals in het Nederlandse "wicht, zucht". Ook de geschreven "g" in de woorduitgang "-ig" wordt op deze wijze uitgesproken.

x  een "ch" na klinkers, uitgezonderd na een "i" of een "u". Daarbij klinkt de "ch" iets meer naar het bovenste gedeelte van de mondholte toe.

g  Een geschreven "g", uitgesproken als de "g" in het Franse woorden "gare, garçon". Steeds in het begin van een Duits woord of er midden in. Op het einde van een woord of een lettergreep wordt de geschreven "g" uitgesproken als een "k".


UITSPRAAK VAN DE 'S'

Uitspraak andere letters

A  B  C  D  E  G  H   I  K  L  N 
                     
O  P  R  S  T  U  V  W  Y  Z   

 

Uitspraak twee opeenvolgende klinkers
Uitspraak alfabet
Klemtoon van een woord


Uitspraak S

In het onderstaande is de klemtoon van een woord met meerdere lettergrepen weergegeven door een onderlijnde klinker.
De uitspraak van het volledige woord is weergegeven in (groen) fonetisch schrift, waarvoor een verklaring in de linker menukolom.

De "s" wordt in het Duits op drie verschillende wijzen uitgesproken.
 
 

Woordbegin: uitspraak als Franse "ch"

In het woordbegin voor een "p" of een "t" of een "h" spreekt men de "s" als een "ch" in de Franse woorden "chemin, chose" uit. Voorbeelden:

    Stein [ʃthain]
    stark [ʃthark]
    Spiel [ʃphi:l]
    Sport [ʃphort]
    Show [ʃo:]
    Shilling [ʃɪlɪŋ]

Nooit anders wordt de "s" als een Franse "ch" uitgesproken, behalve als het om een samenstelling gaat met een woord beginnend met 'st' of 'sp'. Voorbeelden:

    Ersparnis [ɛɐʃpha:ɐnɪs]
    erstehen [ɛɐʃthe:ən]

Woordbegin: uitspraak als Nederlandse "z":

In het woordbegin voor een klinker spreekt men de "s" als een Nederlandse "z" uit. Voorbeelden:

    September [zɛpthɛmbɐ]
    sitzen [zɪtsn]
    Simulation [zimulatsio:n]
    Signal [zɪgna:l]
    sehen [ze:ən]
    Sebastian [zebasthian]
    Siemens [zi:məns]
    Synonym [zynony:m]
    System [zysthe:m]
    Symbol [zymbo:l]
    sie [zi:]
    Sache [zaxə]

Zie verder hieronder voor de uitspraak van de "s" ergens in een woord.
 
 

Woordbegin: uitspraak als Nederlandse "s":

Men spreekt de "s" aan het wooordbegin uit als een Nederlandse  "s" in alle gevallen die hierboven voor het woordbegin niet vermeld zijn. Hierbij gaat het overwegend om woorden uit vreemde talen.

    Scala [skha:la]
    Sbirre [sbɪrə]
    Schoonhoven [sxo:nho:və] (woorden uit het Nederlands)
    sfumato [sfuma:tho]
    Sgraffito [sgrafi:tho]
    Skeptizismus [skhɛpthitsɪsmus]
    Slip [slɪp]
    Smaragd [smarakt]
    Snob [snop]
    Sphäre [sfɛ:rə]
    Squash [skvoʃ]
    Svalbard [sva:lbar] (de eindletter 'd' wordt in dit woord niet uitspreken)
    Swing [svɪŋ]
    Szene [stse:nə]

Tevens spreekt men de "s" als een Nederlandse "s" aan het begin van een woord voor een "p" of "t" in uitzonderlijk niet verduitste vreemde woorden. Voorbeelden:

    Spaak [spha:k]
    Spacelab [spe:slɛp]
    Stock [stok]
    Statement [ste:tmənt]

Zie hieronder voor de uitspraak van de "s" ergens in een woord.
 
 

Woordeinde: uitspraak als Nederlandse "s":

Men spreekt de "s" op het woordeinde steeds uit als een Nederlandse "s". Voorbeelden:

    das [das]
    dass [das]
    was [vas]
    Gas [ga:s]
    fels [fɛls]
    Konkurs [khonkhurs]

Uitspraak van de "s" in een woord:

In een woord spreekt men de "s" als een Franse '"ch" uit, indien het gaat om een deel van een samengesteld woord, waarvan het oorspronkelijke woord begin met een "s" die als een Franse "ch" uitgesproken wordt.

    herstellen [he:ɐʃthɛlən]
    Vorsteher [fo:ɐʃthe:ɐ]
    bestatten [bəʃthathn]

In een woord spreekt men de "s" als een Nederlandse  "z" uit tussen twee klinkers. Voorbeelden:

    These [the:zə]
    lesen [le:zn]
    Nervosität [nɛrvozithɛ:t]
    Nase [na:zə]

In een woord spreekt men de "s" eveneens als een Nederlandse "z" uit in "ls, ms, ns" en in "rs". Voorbeelden:

    Felsen [fɛlzn]
    Amsel [amzl]
    Linse [lɪnzə]
    Korsett [khorzɛt]

In een woord spreekt men de "s" eveneens als een Nederlandse "z" uit, als deze voorafgaat aan een "l, n, r", indien een nevenvorm van het woord "se" bevat. Voorbeelden:

    fasle [fa:zlə] (van 'fasele')
    unsre [unzrə] (van 'unsere')

In een woord spreekt men de "s" eneens als een Nederlandse "z" uit in de woorduitgangen -sal en -sam. Voorbeelden:

    langsam [laŋza:m]
    Schicksal [ʃɪkza:l]

In een woord spreekt men de "s" eveneens als een Nederlandse "z" uit in de woorduitgang -sel, indien die uitgang voorkomt na een "l, m, n, ng" of "r". Voorbeelden:

    Füllsel [fylzl]
    Gerinnsel [gərɪnzl]
    Mitbringsel [mɪtbrɪŋzl]

In een woord spreekt men de "s" eneeens als een Nederlandse "z" uit in Latijnse of Griekse woorden tussen een stemloze medeklinker en een klinker. Voorbeelden:

    absolut [apzolu:t]
    Obsidian [opzidia:n]

In alle andere gevallen spreekt men (meestal) de "s" als een Nederlandse "s" uit. Voorbeelden:

    Asbest [asbɛst]
    Islam [ɪsla:m]
    Erbse [ɛrpsə]
    höchst [hø:çst]
    Ochse [oksə]
    spastisch [ʃphasthɪʃ]
    Wespe [vɛsphə]
    konstant [khonsthant]
    Kapsel [khapsl]
    Geschreibsel [gəʃraipsl]
    Häcksel [hɛksl]
    boshaft [bo:shaft]
    lösbar [lø:sba:ɐ]

Uitspraak van de "sch":

De "sch" spreekt men in het Duits uit als de 'ch' in de Franse woorden 'chemin, chevallier, chiffon, chouchou', fonetisch weergegeven door een ʃ. Maar in vreemde woorden gebruikt men de uitspraak van die taal, zoals vaak in het Italiaans (Scherzo spreekt men uit als skhɛrtso met een uitgesproken "k") of in het Grieks (schizophren spreekt men uit als ʃɪtsofre:n met een uitspraak als in het Franse woord 'chemin'). Voorbeelden van "sch":

    Schlamm [ʃlam]
    scheu [ʃoi]
    Schließen [ʃli:sn]

Uitspraak van de "ß" en "ss":

Men spreekt de "ß" of "ss" steeds uit als een Nederlandse "s". voorbeelden:

    stoßen [ʃtho:sn]
    Straße [ʃtra:sə]
    lassen [lasn]
    Passion [phasio:n]
    Maßstab [ma:sʃtha:p]



Uitspraak andere letters

A  B  C  D  E  G  H   I  K  L  N 
                     
O  P  R  S  T  U  V  W  Y  Z   



 

Alle gegevens baseren zich op Dudens "Das Aussprachewörterbuch", zie referentiewerken. Verantwoordelijkheid voor layout: Sebastian Norbert Hope, Niedersachsen, Deutschland (zie contact).