U bevindt zich hier: Uitspraak  
UITSPRAAK
Gebruikte
symbolen

e: a: i: o:  lange klinkers zoals in het Nederlands.

a  korte "a" zoals in het Nederlands, maar scherper uitgesproken.

i  korte onbeklemtoonde "i", uitgesproken zoals in het Nederlands met gespreide lippen en vooraan in de mond.

ɪ  beklemtoonde korte klinker "i", uitgesproken zonder gespreide lippen en niet vooraan in de mondholte, een tussenvorm tussen een Nederlandse korte "i" en een doffe "e", maar toch dichter bij de "i"-klank. (Deze uitspraak komt soms ook voor bij een onbeklemtoonde "i".)

ai  de geschreven tweeklank "ei" spreekt men uit als "ai".

u:  lang uitgesproken Nederlandse "oe" als in "koe".

u  kort uitgesproken Nederlandse "oe".

y:  lang uitgesproken Nederlandse "u". Geschreven is dit "ü".

y  kort uitgesproken Nederlandse "u". Geschreven is dit "ü".

ɛ:  lang uitgesproken als een lange vuile Nederlandse "ei" (de eind-"i" niet uitspreken). Dit komt bij de "ä" voor.

ɛ  kort uitgesproken Nederlandse "e" zoals in de Nederlandse woorden "weg, pech". Dit komt veel voor bij de geschreven Duitse "e" en bij de "ä".

ə  doffe "e" zoals in het Nederlands.

ø  uitgesproken als het Nederlandse "eu" in "beuk". Komt voor bij de geschreven "ö".

œ  uitgesproken als het Franse uitgesproken "eu" in "jeune, coeur". Komt voor bij de geschreven en kort uitgesproken "ö".

ɐ  een "r" op het einde van een woord of een lettergreep. Indien aan deze "r" een doffe "e" voorafgaat, valt deze "e" in de uitspraak weg. De uitspraak is een soort doffe "e" die zeer kort wordt uitgesproken en gebonden wordt aan de uitspraak van de vorige letter met een lichte toonverlaging.

r  een zeer rollende "r" die uitgesproken wordt achteraan tegen de keelholte, waarbij de tong achterwaarts geduwd wordt zodat de keelholte meer gesloten wordt.

kh ph th  een "k", "p" of "t" die aangeblazen wordt (geaspireerd) door er een "h" onmiddellijk erop uit te spreken. Dit gebeurt indien er een klinker op volgt, ook indien er een doffe "e" op volgt.

k p t  een "k", "p" of "t" uitgesproken zoals in het Nederlands, zonder aan te blazen. Dit gebeurt indien er geen klinker op volgt.

f, d, b  een "f", "d" of "b" uitgesproken zoals in het Nederlands. De "d" en "b" worden zoals in het Nederlands uitgesproken als een "t" en "p" op het einde van een woord of voor een medeklinker.

n  een "n" uitgesproken zoals in het Nederlands, maar langer aanhalen.

v  Elke geschreven "w" waarbij de bovenste snijtanden lichtjes op de onderlip worden geplaatst en een Nederlandse "v" uitgesproken wordt die enigszins overneigt naar een "w". Een zuivere "w"-uitspraak is echter geen fout, men vermijdt het echter best.

ʃ  Elke geschreven "sch" wordt uitgesproken zoals in het Franse woorden "chemin, chat".

ŋ  een "ng" zoals in het Nederlandse “lang”

ç  een "ch" zoals in het Nederlandse "wicht, zucht". Ook de geschreven "g" in de woorduitgang "-ig" wordt op deze wijze uitgesproken.

x  een "ch" na klinkers, uitgezonderd na een "i" of een "u". Daarbij klinkt de "ch" iets meer naar het bovenste gedeelte van de mondholte toe.

g  Een geschreven "g", uitgesproken als de "g" in het Franse woorden "gare, garçon". Steeds in het begin van een Duits woord of er midden in. Op het einde van een woord of een lettergreep wordt de geschreven "g" uitgesproken als een "k".


UITSPRAAK VAN DE 'U'

Uitspraak andere letters

A  B  C  D  E  G  H   I  K  L  N 
                     
O  P  R  S  T  U  V  W  Y  Z   

 

Uitspraak twee opeenvolgende klinkers
Uitspraak alfabet
Klemtoon van een woord


Uitspraak U

In het onderstaande is de klemtoon van een woord met meerdere lettergrepen weergegeven door een onderlijnde klinker.
De uitspraak van het volledige woord is weergegeven in (groen) fonetisch schrift, waarvoor een verklaring in de linker menukolom.

De "u" wordt uitgesproken zoals de Nederlandse 'oe' . Maar met Umlaut verandert de uitspraak echter in een Nederlandse "u".

Lange klinkers:

De lange "u" wordt in het Duits uitgesproken zoals de Nederlandse "oe". Wanneer spreekt men een klinker lang uit en wanneer niet? Hier zijn wel een aantal regels, maar toch ook talrijke uitzonderingen. Regels:

Volgt op de beklemtoonde klinker maar één medeklinker (uitgezonderd x) in de lettergreep, dan spreekt men deze lang uit. Voorbeelden met de lange klinker "u" (fonetisch een u: met een dubbelpunt):

    gut [gu:t]
    Fuß [fu:s]
    Mut [mu:t]
    Schule [ʃu:lə]
    rufen [ru:fn]
    Minute [minu:thə]
    Verübeln [fɛɐu:bln]
    husten [hu:sthn]
    plustern [plu:sthɐn]
    knutschen [knu:tʃn]

Bovendien wordt de beklemtoonde "u" lang uitgesproken voor "th", "ph" en voor een andere klinker. Voorbeelden: 

    Duo [du:o]
    ich tue [ɪç thu:ə]
    anakoluth [anakholu:t]

De beklemtoonde "u" wordt altijd lang uitgesproken op het einde van het woord. Voorbeelden:

    Nanu! [nanu:]
    Gnu [gnu:]
    Peru [phəru:]

Bij woorden die eindigen op "-ei" en waarbij in de vereenvoudigde vorm de "u" lang uitgesproken wordt, wordt de niet-beklemtoonde "u" eveneens lang uitgesproken. Voorbeeld:

    Wucherei [vu:xərai]

Korte klinker "u":

In zo goed als alle andere gevallen wordt de "u" kort uitgesproken, m.a.w. als een kort uitgesproken Nederlandse 'oe'. Soms horen hiertoe ook korte "u"-klanken die zouden kunnen voldoen aan de regels hierboven voor een lange "u". Voorbeelden:

    Musik [muzi:k]
    bewust [bəvust]
    Verlust [fɛɐlust]
    Hund [Hunt]
    Wunsch [vunʃ]
    sexuell [zeksuɛl]
    bugsieren [buksi:rən]
    Datum [da:thum]
    Altruist [altruɪst]
    Duplikat [duplikha:t]
    Guru [gu:ru]

Indien de "u" volgt op een "q" wordt de "u" uitgesproken als een Duitse "w", dus als een 'w' die naar een 'v' neigt (zie uitspraak van de W). Voorbeelden:

    Antiquar [anthikva:ɐ]
    Qual [kva:l]
    Quelle [kvɛlə]
    Quotient [kvotsiɛnt]

Maar toch worden vele Franse woorden met bovenstaande situatie van "u" na een "q" zoals in die taal uitgesproken.Voorbeelden:

    Enquete [aŋkhɛ:t]
    Queue [khø:]
    Quai [khɛ:]

Lange klinker "ü"::

Volgt op de beklemtoonde "ü" maar één medeklinker buiten de "x" in de betreffende lettergreep, dan spreekt men de klinker lang uit als de Nederlandse 'u' in 'nu', fonetisch weergegeven door y:. Voorbeelden:

    Füße [fy:sə]
    Gemüt [gəmy:t]
    Tüte [thy:thə]
    Grüße [gry:sə]
    Süd [zy:t]
    düster [dy:sthɐ]
    Plüsch [ply:ʃ]
    Wüste [vy:sthə]
    Küchlein [khy:çlain]
    Lügner [ly:gnɐ]
    Tücher [thy:çɐ]
    Bücher [by:çɐ]
    hüsteln [hy:sthln]

Aan het woordeinde wordt de beklemtoonde "ü" steeds lang uitgesproken. Voorbeelden:

    Menü [meny:]
    Parvenü [pharveny:]

De niet-beklemtoonde "ü" wordt lang uitgesproken in de woorduitgangen "-mütig" en "-tüm-", alsook in woorden eindigend op "-ei" waarvan in de stam de "ü" lang uitgesproken wordt. Voorbeelden:

    altertümlich [althɐthy:mlɪç]
    Bistümer [bɪsthy:mɐ]
    demütig [de:my:thɪç]
    Bücherei [by:çərai]
    Wüstenei [vy:sthənai]

Korte klinker "ü":

In alle andere gevallen wordt de "ü" kort uitgesproken, hoewel ook hier situaties voorkomen, waarbij de korte "ü" zou kunnen voldoen aan de bovenstaande regel voor een lange "ü". Voorbeelden:

    Büro [byro:]
    rüsten [rysthn]
    Gelübte [gəlythə]
    Küsterei [kysthərai]
    gebürtig [gəbyrthɪç]
    amüsieren [amyzi:rən]
    füllen [fylən]

De klinker "ue":

De "ue" die soms voorkomt in namen, wordt steeds als een lange of korte "ü" uitgesproken [als een Nederlandse 'u' aldus] naar de bovenstaande regels. Voorbeelden:

    Buer [by:ɐ]
    Kues [khy:s]
    Duesterberg [dy:sthɐbɛrk]
    Mueller [mylɐ]

De klinker "uh" en "üh":

Volgt op de "u" of de "ü" een "h", dan wordt de klinker steeds lang uitgesproken, en de "h" wordt niet uitgesproken, is aldus te beschouwen als deel van de klinker. Voorbeelden:

    Buhlerei [bu:lərai]
    Kuh [khu:]
    Ruhe [ru:ə]
    früh [fry:]
    Wühlerei [vy:lərai]

De klinker "ui":

De "ui" komt soms voor in plaatsnamen en wordt steeds lang uitgesproken als een "ü". Voorbeelden:

    Duisburg [dy:sburk]
    Duisdorf [dy:sdorf]



Uitspraak andere letters

A  B  C  D  E  G  H   I  K  L  N 
                     
O  P  R  S  T  U  V  W  Y  Z   



 

Alle gegevens baseren zich op Dudens "Das Aussprachewörterbuch", zie referentiewerken. Verantwoordelijkheid voor layout: Sebastian Norbert Hope, Niedersachsen, Deutschland (zie contact).